İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney'in, ABD ve İsrail'in ortaklaşa düzenlediği bir saldırıda yaşamını yitirdiği İran devlet televizyonu tarafından doğrulandı. Bu gelişmenin ardından Tahran yönetimi, ülke genelinde 40 günlük bir yas dönemi ve 7 günlük resmi tatil ilan etti.

28 Şubat sabahı İran'a yönelik gerçekleştirilen ve İsrailli yetkililerce Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın hedef alındığı belirtilen operasyon sonrasında, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hamaney ve Pezeşkiyan'ın durumu hakkında sorulan bir soruya “Evet, benim bildiğim kadarıyla hayattalar” yanıtını vermişti. Ancak, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamaney'in hayatta olmadığına dair çok sayıda işaret bulunduğunu ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Tarihin en kötü insanlarından Hamaney öldü” ifadelerini kullanarak, Hamaney sonrası İran yönetimine ilişkin görüşlerini paylaştı. Uydu görüntüleri, Hamaney'in yerleşkesinin tamamen yıkıldığını gösterdi. İran devlet televizyonu, Hamaney'in ölümünü “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” sözleriyle duyururken, Kuran'dan ağıt niteliğindeki ayetleri ekrana taşıdı.

Hamaney'in Mirası ve Yönetimi

86 yaşındaki Hamaney, 1989 yılından bu yana İran'ın dini lideri görevini yürütüyordu. 1979 İran İslam Devrimi öncesinde Şah Muhammed Rıza Pehlevi yönetimine karşı muhalif bir duruş sergileyen Hamaney, devrim sonrasında devletin en üst kademelerinde yer aldı. 1981-1989 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu Ruhullah Humeyni'nin vefatının ardından yapılan referandumla ömür boyu siyasi ve dini lider seçilmişti. Yaklaşık 37 yıl süren liderliğiyle Hamaney, Orta Doğu'da en uzun süre görev yapan devlet başkanlarından biri olarak biliniyordu.

Saldırı ve Bölgesel Gerilim

İsrail, dün İran'a yönelik 'önleyici saldırı' olarak adlandırdığı ve 'Aslan Kükremesi' kod adlı bir harekat başlattı. İran medyası, Tahran'ın da aralarında bulunduğu beş kente saldırı düzenlendiğini doğruladı. Reuters'a bilgi veren bir İsrailli savunma yetkilisi, operasyonun ABD ile koordineli biçimde aylardır planlandığını ve tarihinin haftalar öncesinden belirlendiğini belirtti. ABD Başkanı Trump da saldırıya ABD'nin de katıldığını teyit ederek, “Hedefimiz İran rejiminin tehditlerini ortadan kaldırmak ve Amerikan halkını korumak” açıklamasını yaptı. Bu saldırı, ABD-İran müzakerelerinin devam ettiği, hatta en son 26 Şubat'ta Cenevre'de bir araya geldikleri bir dönemde gerçekleşti. İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine karşı misilleme saldırıları başlattı. Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerdeki ABD üslerini hedef alan İran, Bahreyn'deki ABD donanma üssünü de vurdu. Şu ana kadar ABD ve İsrail'in saldırılarında en az 200 İranlı hayatını kaybederken, 747 kişi yaralandı. İran, güneydeki Minab kentinde bir ilkokulun vurulması sonucu en az 108 çocuğun öldüğünü bildirdi.