Uluslararası Adalet Divanı (UAD), İsrail'in Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah kentine yönelik askeri harekatını acilen sonlandırması yönünde karar aldı. Divan Başkanı Nawaf Salam tarafından açıklanan kararda, Refah'ın tahliye edilmesi ve İsrail'in diğer tedbirlerinin, Filistinlilerin yaşadığı acıları hafifletmek için yetersiz olduğuna kanaat getirildiği vurgulandı. Ayrıca, delillerin korunması amacıyla İsrail'in, soruşturma görevlilerinin Gazze Şeridi'ne engelsiz erişimini temin edecek adımlar atması gerektiği belirtildi.
UAD Başkanı Salam, kararı okurken, Refah'taki insani koşulların son mahkeme kararından bu yana 'daha da kötüleştiğini' ifade etti ve durumun artık 'felaket' olarak nitelendirildiğini ekledi. Bu karar, Güney Afrika'nın İsrail'i soykırımla suçladığı dava kapsamında, Refah'taki saldırının durdurulması talebinin ardından geldi. Güney Afrika, İsrail'den askeri saldırıyı derhal durdurmasını, güçlerini geri çekmesini ve Gazze'ye engelsiz insani yardım erişimi sağlamasını talep etmişti. Ayrıca, BM yetkililerinin, insani yardım kuruluşlarının, gazetecilerin ve araştırmacıların Şerit'e engelsiz girişine izin verilmesini istemişti. Güney Afrika, İsrail'in daha önceki mahkeme emirlerini 'görmezden geldiğini ve ihlal ettiğini' dile getirdi.
Soykırım İddiaları ve Önceki Kararlar
Ocak ayında UAD, İsrail'i soykırıma yol açabilecek eylemlerden kaçınmaya ve Gazze'ye insani erişimi kolaylaştırmaya çağırmıştı. Güney Afrika, İsrail'in Refah'a saldırma niyetini açıklamasının ardından ek önlemler talep etmiş, ancak bu talep o dönemde reddedilmişti. Mart başında Güney Afrika, İsrail'e karşı acil önlem talebini yineledi ve aynı ayın sonlarında mahkeme, Şerit'te 'yayılmaya başlayan kıtlık' nedeniyle İsrail'in Gazze'ye 'acil insani yardım' sağlamasına hükmetti. Son dönemde Libya, Mısır ve Türkiye gibi ülkeler de Güney Afrika'nın İsrail'e yönelik soykırım davasına destek vereceklerini açıkladılar. Mahkemenin herhangi bir icra mekanizması olmasa da, UAD'nin karar ve emirlerinin bağlayıcı olduğu ve temyiz edilemeyeceği önemle belirtilmektedir. Bir ülkeye karşı verilen bir emir, o ülkenin uluslararası itibarını zedeleyebilir ve hukuki emsal teşkil edebilir.
Refah'taki Durum ve Can Kayıpları
İki hafta önce İsrail güçleri Refah'ta askeri bir operasyon başlatarak bölge sakinleri ve yerinden edilmiş kişilere Han Yunus'a geçme talimatı verdi. Halen Uluslararası Adalet Divanı'nda Filistinlilere yönelik soykırım suçlamasıyla yargılanan İsrail, 7 Ekim'den bu yana Gazze'de yıkıcı bir savaş sürdürüyor. Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre, 7 Ekim'den bu yana İsrail saldırılarında 35 bin 709 Filistinli hayatını kaybederken, 79 bin 990 Filistinli de yaralandı. En az 11 bin kişinin evlerinin enkazı altında olduğu ve öldüğü tahmin ediliyor. Filistinli ve uluslararası örgütler, ölen ve yaralananların çoğunluğunun kadın ve çocuk olduğunu belirtiyor. İsrail'in saldırıları, özellikle Gazze'nin kuzeyinde şiddetli bir kıtlığa yol açarak çoğu çocuk olmak üzere çok sayıda Filistinlinin ölümüne neden oldu. Yaklaşık iki milyon kişi zorla yerinden edildi; büyük çoğunluğu, 1948 Nakba'dan bu yana en büyük kitlesel göçü yaşayarak, Mısır sınırına yakın, yoğun nüfuslu Refah şehrine sığınmak zorunda kaldı. İsrail, 7 Ekim'de Mescid-i Aksa'da 1.200 asker ve sivilin öldürüldüğünü iddia ederken, İsrail medyası o gün çok sayıda İsraillinin 'dost ateşi' sonucu öldüğüne dair haberler yayınladı.
