Günümüzün vazgeçilmez ihtiyaçlarından biri olan internet, son dönemde yaşanan fahiş fiyat artışlarıyla vatandaşların bütçesini zorluyor. Taahhüt süreleri sona eren milyonlarca kullanıcı, mevcut tarifelerinin 2-3 katına çıkan yenileme teklifleriyle yüzleşmek zorunda kalıyor. Bilgiye ve eğitime erişimin temel aracı haline gelen internetin bu denli pahalılaşması, Türkiye'de dijital bir erişim krizi endişesini beraberinde getiriyor.
Taahhüt Bitti, Fatura Katlandı
Pek çok abone için taahhüt süresinin sona ermesi, internet hizmetine erişimin bir kabusa dönüşmesine neden oluyor. Geçtiğimiz yıl aylık 250-300 TL ödeyen bir hane halkı, yeni dönemde 800 TL ile 1.200 TL arasında değişen, yaklaşık yüzde 300’lük artışlarla karşılaşıyor. Bu fiyatlara genellikle modem kullanım ücretleri ve yeni aboneliklerdeki kurulum bedelleri de eklenince, toplam maliyet daha da yükseliyor. İnternet servis sağlayıcıları, enflasyon ve altyapı maliyetlerini gerekçe gösterse de, tüketici dernekleri bu artışların keyfi ve haksız olduğunu belirtiyor.
Hukukçular, internetin artık bir eğlence aracı olmaktan öte, Anayasal bir hak olan bilgiye ve eğitime erişimin temel koşulu olduğunu dile getiriyor. Bu durum, özellikle dar gelirli aileler için çocuklarının eğitimine erişimde ciddi engeller yaratıyor. Dijital ödevler ve uzaktan eğitim platformları, internet erişimi olmayan çocuklar için ulaşılamaz hale geliyor. Emekli Ahmet Y. (62) gibi pek çok vatandaş, “Torunlarım ders çalışmak için internet istiyor. Geçen yıl 200 lira ödüyordum, bu ay 850 lira fatura geldi. Emekli maaşımla bu parayı nasıl vereyim? İnterneti kestirmek zorunda kalacağım ama çocukların eğitimi ne olacak?” sözleriyle yaşadığı mağduriyeti ifade ediyor.
Esnaf ve Tüketici Dernekleri Çağrıda Bulunuyor
Fahiş internet fiyatları sadece ev kullanıcılarını değil, küçük esnaf ve dijital girişimcileri de olumsuz etkiliyor. 100 Mbps asimetrik internetin aylık maliyeti 1.500 TL'yi aşarken, daha yüksek kapasiteli hatlara ihtiyaç duyan işletmeler için bu rakamlar çok daha yükseliyor. Bir dijital ajans sahibi, “Eskiden kira ve stopajı düşünürdük, şimdi aylık internet ve dijital hizmet faturamız dükkan kirasıyla yarışıyor” diyerek duruma tepki gösteriyor.
Tüketici Hakları Dernekleri Temsilcileri, internet fiyatlarındaki kontrolsüz artışın önüne geçilmesi için kamunun acilen devreye girmesi gerektiğini belirtiyor. Öneriler arasında; internet üzerindeki KDV ve ÖİV yükünün hafifletilmesi, eğitim ve iş amaçlı kullanımlarda vergi muafiyeti getirilmesi, BTK'nın toptan ve perakende kar marjlarını sıkı denetlemesi ve Türk Telekom altyapı kiralama ücretlerinin revize edilerek gerçek rekabetin sağlanması bulunuyor.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), taahhüt bitişlerinde uygulanabilecek zam oranlarına dönemsel sınırlar getirmiş olsa da, operatörlerin ortak fiyat politikalarıyla tüketicileri yüksek maliyetlere mahkum ettiği gözlemleniyor. Vatandaşlar, e-Devlet üzerinden sunulan şeffaflık imkanlarıyla kendi adreslerine sunulan tarifeleri kontrol ederek yasal sınırları aşan tekliflere karşı haklarını aramalıdır.
