Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, ülkemizde son dönemde artış gösteren trafik cezalarının Meclis gündemine taşınması için harekete geçti. Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'ye hitaben hazırladığı soru önergesinde, trafik cezalarının kamu güvenliğini sağlamaktan ziyade bütçe gelirlerini artırma aracı haline geldiği yönündeki toplumsal kaygılara dikkat çekti.

Bütçe Hedefleri ve Cezalar Arasındaki Dengesizlik

Diyarbakır Milletvekili Tanrıkulu, önergesinde 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Hedefleri'nde trafik cezalarından yaklaşık 73,3 milyar TL gelir elde edilmesinin öngörüldüğünü hatırlattı. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre 2026 yılının ilk dört ayında kesilen trafik cezası tutarının 78 milyar TL'yi aştığını belirtti. Aynı dönemde tahsil edilen ceza miktarının ise yaklaşık 26,8 milyar TL olduğu, bunun da yıl sonu tahsilat hedefinin yaklaşık yüzde 37'sine denk geldiği ifade edildi. Tanrıkulu, bu durumun, cezaların caydırıcılık amacından saparak gelir elde etme amacı güdülmesine yol açtığı eleştirilerini güçlendirdiğini vurguladı.

Tanrıkulu, özellikle ekonomik sıkıntıların derinleştiği bu dönemde trafik cezalarındaki artışın ölçülülük, hakkaniyet ve kamu yararı ilkeleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Önergede ayrıca, elektronik denetleme sistemleri (EDS), radar uygulamaları, Fahri Trafik Müfettişleri (FTM) tarafından düzenlenen cezalar, hız limitleri ve idari para cezalarındaki yüksek artış oranları konularında kamuoyunda yoğun tartışmalar yaşandığına dikkat çekildi.

Bakan Çiftçi'ye Yöneltilen Sorular

CHP'li Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'den aşağıdaki konularda açıklama talep etti:

  • 2026 yılı bütçesinde trafik idari para cezalarından elde edilmesi öngörülen toplam gelir.
  • 2026 yılının ilk dört ayında kesilen toplam trafik cezası sayısı, parasal tutarı ve tahsil edilen miktar.
  • 2020-2026 yılları arasında ilk dört aylık dönemlerde kesilen trafik cezası sayıları ve tutarları.
  • Son altı yılda trafik cezalarındaki artış ile trafik kazaları, ölümler ve yaralanmalar arasındaki ilişkiye dair Bakanlıkça yapılmış bilimsel veya istatistiksel analizler.
  • Trafik cezalarının artırılmasının trafik güvenliğine doğrudan olumlu katkı sağladığına dair bilimsel veriler.
  • 2026 yılının ilk dört ayında en fazla uygulanan trafik cezası türleri, kesilen ceza sayısı ve toplam tutarı.
  • Radar denetimleri kapsamında aynı dönemde uygulanan ceza sayısı ve radar cihazlarının kalibrasyon/teknik yeterlilik denetim sıklığı.
  • EDS üzerinden 2026 yılının ilk dört ayında kesilen ceza sayısı ve toplam tutarı.
  • Yaklaşık 32 bin Fahri Trafik Müfettişi tarafından 2026 yılının ilk dört ayında düzenlenen ceza sayısı, aynı dönemde müfettişler hakkında yapılan itiraz, şikayet veya soruşturma başvurusu sayısı ve trafik cezalarına karşı toplam itiraz sayısı.
  • Trafik cezalarına yapılan itirazların kaçında mahkemelerin vatandaş lehine karar verdiği ve iptal edilen ceza oranının yüksek olduğu iller.
  • Trafik cezalarının bütçe gelir kalemi olarak öngörülmesinin, denetimlerin mali hedeflere göre şekillendirildiği eleştirilerini güçlendirip güçlendirmediği.
  • Bakanlığın trafik denetimlerinde temel önceliğinin kamu güvenliği mi, yoksa bütçe gelir hedeflerinin gerçekleştirilmesi mi olduğu.
  • Trafik cezalarından elde edilen gelirlerin hangi kamu hizmetlerinde kullanıldığına dair kamuoyuna açık ve şeffaf bir raporlama yapılıp yapılmadığı.